Paardenbloem met mieren

08 mei 2022

De paardenbloem bloeit bijna het hele jaar door, maar de bloei is optimaal in de eerste helft van april.

Mieren in een Paardenbloem, foto Michiel Barendse

Op een grazig hellinkje bij metrostation Pijnacker centrum zag ik half maart al een aantal paardenbloemen in volle bloei. Waarschijnlijk liepen deze planten een beetje voor in hun ontwikkeling vanwege hun groeiplaats op het zuidwesten. Daardoor ontvangen ze meer zonnestraling dan elders. Op zuidhellingen zie je vaak andere plantengroei dan op noordhellingen.

In april kunnen paardenbloemen zo massaal bloeien dat weilanden er helemaal geel door kleuren. Dat verschijnsel heb ik de laatste jaren niet vaak gezien in de omgeving van Pijnacker. Niet zo verwonderlijk, want veel weilanden zijn verdwenen in de vaart der volkeren. Bovendien kunnen paardenbloemen zich niet handhaven in intensief beheerde graslanden. De planten zijn nog steeds algemeen, maar ze groeien nu vooral in bermen en tussen stoeptegels. In aantal zijn ze zeker achteruitgegaan, maar ik kan dit niet met tellingen onderbouwen.

Een aantal jaren geleden deed ik samen met onze dochters onderzoek naar de bloei van paardenbloemen. We bonden gekleurde draadjes aan de bloemen om de bloeitijd te onderzoeken. De bloemen gaan alleen open als ze door de zon worden beschenen. Op warme zonnige dagen zijn ze vaak al in twee dagen uitgebloeid. Op koude bewolkte dagen kan de bloei over vier dagen worden uitgesmeerd. Ook bestudeerden we de ontwikkeling van knop tot pluizenbol. Ik had gehoord dat de uitgebloeide bloemen plat gaan liggen op de grond. Dat bleek vaak te kloppen. De pluizenbol richt zich weer op om de zaden mee te geven aan de wind.

Op zonnige plekken met veel betreding zijn de bloeistengels kort, op beschaduwde plekken worden ze veel langer. Ons maximum was tachtig centimeter. Later las ik dat op een school een wedstrijd was gehouden wie de langste paardenbloem kon vinden. De winnaar had er eentje gevonden met een stengellengte van een meter.

Vorig jaar stuurde stadsecoloog Michel Barendse mij in april een foto van elf mieren die met hun kop naar beneden in een paardenbloem waren gedoken om nectar te eten. Ik had dat niet eerder bewust gezien. Paardenbloemen worden ook veel door allerlei soorten bijen en vliegen bezocht. Voor de bevruchting hebben de planten geen bezoekers nodig, want de meeste paardenbloemen in Nederland schijnen te doen aan apomixie: ze vormen vruchtbare zaden zonder bevruchting. Er zijn meerdere plantensoorten die zich op deze manier voortplanten, maar dit verschijnsel is helaas niet makkelijk te onderzoeken met wat gekleurde draadjes…


Informatie NMP Pijnacker
Vereniging voor Natuur- en Milieubescherming Pijnacker
Vereniging voor

Natuur- en Milieubescherming Pijnacker

Word ook  lid

Steun het werk van onze vereniging en wordt voor € 8,- per jaar lid.
En ontvang 4 x per jaar ons verenigingsblad De Verderkijker.

© Natuur- en Milieubescherming Pijnacker.